Çinliler, bir insanı lanetlemek istediklerinde çok somut bir talep olan "başına taş yağsın" demek yerine "umarım ilginç zamanlarda yaşamak zorunda kalırsın" mealinde bir beddua ederler. “İlginç zamanlar” ile kastedilen "ölçülebilen risk" değil, "ölçülemeyen belirsizlik"tir. “İnce gören”, risk ve belirsizlik kavramları arasındaki farkı da ortaya koyan “şık” bir cümle. Böyle beddua mı olur. Olur pek tabii ki. “Risk”, kısmen de olsa ölçülebiliyor, getirebileceği sevimli ya da sevimsiz sonuçların objektif ya da sübjektif olarak olasılıkları tahmin edilebiliyor, belli yöntemlerle kontrol edilebiliyor, negatif etkileri bertaraf edilebiliyor. Ama belirsizlik “bilinmezliklerle” dolu. Bırakın alternatif sonuçlarla ilgili olasılık tahmini yapmayı, başınıza ne gelebileceğini bile kestiremiyorsunuz. Daha ne olsun. Sıkı beddua. Çerçeve oluştu, kavramlar oturdu. 2017'nin dünya için çok “ilginç” bir yıl olacağını öngörüyorum. "Bildiğimiz bilinmeyenler"den çok "bilmediğimiz bilinmeyenler"in öne çıkabileceği bir yıl olmaya aday. Hayır, konuyu ABD’nin çiçeği burnunda başkanı Donald Trump’a bağlamak için yapmadım bu girizgâhı. Trump, seçim kampanyası öncesinde, sırasında ve sonrasında söylediklerinin çok azını ete kemiğe büründürebilecektir. 3 milyon göçmeni sınır dışı etmek? ABD’yi ABD yapan kırk ayrı süzgeçten geçebilip oturma iznini ya da vatandaşlık hakkını kazanabilen çok nitelikli göçmenleridir. İkinci dereceden iki bilinmeyenli denklemi çözemeyecek kadar matematiğe uzak öz Amerikalılar değil. Peki ya NAFTA gibi serbest ticaret bölgelerini yıkmak, kurumsal vergi oranlarında dramatik indirime gitmek, Çin’de üretilip ABD’ye getirilen ürünlere yüksek vergi getirmek? Mümkün değil. Irmaklar denize akar, fabrikalar üretim maliyetlerinin düşük olduğu yerlere kayar. Üreticilerin ve emekçi sınıfının kulağına hoş gelebilir (geldi ve de başkanlık getirdi) ama üretimi ABD’ye geri getirmek, temel malların üretimini emeğin çok pahalı olduğu bir ülkede yapmaya zorlamak, ürün fiyatlarının belirgin bir şekilde yükselmesine neden olmak yani ABD’ye yüksek enflasyon getirmektir. Filmin sonu kanlı olur. Dünya genelinde dolaşımdaki paranın üçte ikisini oluşturan doların patronu Fed gelir. Faturayı keser, frene basar. Faizler yükselir. Borçlanma maliyetleri tüm ekonomik aktörler için artar. Gelişen ekonomilerin böbrekleri ağızlarından fırlar. Hem ABD hem de dünya bedelini öder. Değişimde asıl korunur, bazı değerlerin yerini başka değerler alır. Dönüşümde asıl yıkılır. Yeni temeller kurulur. Trump bir dönüşümün sembolü. Fakir ve öfkeli kalabalıkların sesi olmayı başardı. Ayrı bir yazıda işleyeceğim. Yazımın temasından sapmayayım. Özetle, Trump’ın ekonomi eksenindeki tribünlere oynayan söylemlerine orantısız önem atfedildi. Trump zırdeli değil. Başarılı bir işadamı. Fayda-külfet analizi yapmadan hareket etmesi beklenmemeli. Fed’e bağlayalım. Fed’in 2017’de 3 – 4 adet faiz artırımı yapmasından kaygılanılıyor. Fed, 2016’ya da büyük bir rüzgarla girmiş 4 faiz artırımına niyetlenmişti. Yılın son toplantısında 1 adet faiz artırımını zar zor yapabildi. Avrupa Birliği’nin tabutuna çivi çakacak “Brexit” denen büyük boşanma süreci başlayacak 2017’de. İngilizler, daha büyük bir mutluluk/fayda seviyesine ulaşabilmek için kısa vadeli ağır ıstırap çekmeyi göze aldı. Buna iktisatta J-eğrisi diyoruz. Avrupa Birliği’nin “birliğini” derinden sarsacaktır. Avrupa’nın üç önemli kalesinde seçimler olacak 2017’de. Faşizme yaklaşan ölçüde sağ söylemlerle AB karşıtı eğilimleri öne çıkaran liderler popülarite kazanıyor. Bu yıl, en son korkacağınız Fed olsun. Devam edeceğim. Son söz: Geçen senenin yuvasına bu senenin kuşu gelmez.

Bildiğimiz bilinenler, bildiğimiz bilinmeyenler, bilmediğimiz bilinmeyenler

Çinliler, bir insanı lanetlemek istediklerinde çok somut bir talep olan “başına taş yağsın” demek yerine “umarım ilginç zamanlarda yaşamak zorunda kalırsın” mealinde bir beddua…

Devamını Oku
fkb-1

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

7 Nisan 2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yasalaşan Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hayatımıza dahil oldu. Kanun ile tüm sektörlerdeki şirketler veri gizliliği konusunda takip…

Devamını Oku
TL poliçelerdeki kur artışına bağlı sigortacılık riskleri!

TL Poliçelerdeki Kur Artışına Bağlı Sigortacılık Riskleri!

Merhaba Arkadaşlar, Kur artışı sigortacılıkta önemli bir kavram olup, ülkemizde üzerinde durulmayan bir konudur. Ülkemizin döviz hareketlerindeki dalgalanmalar kurlara bağlı oluşan sigortacılık risklerinin gözardı…

Devamını Oku
Sigortacılık’ta İlliyet Bağı

Sigortacılık’ta İlliyet Bağı

Merhaba Arkadaşlar, İlliyet kelime anlamı itibarı ile, nedensellik bağı, hukuki sonuç ile sonucu ortaya çıkaran olguların arasındaki bağı belirten bir hukuki terimidir. Ortaya çıkan…

Devamını Oku
eksi-faizli-tahvilleri-neden-aliyorlar

Eksi Faizli Tahvilleri Neden Alıyorlar?

Dün doğru denenlerin bugün yanlış, dün anormal kabul edilenlerin bugün normal olduğu bir dönemden geçiyoruz.  Geçen hafta itibarıyla 100 trilyon dolarlık küresel tahvil ve…

Devamını Oku
Finansal Kiralama İşlemlerine İlişkin Yeni Düzenlemeler

Finansal Kiralama İşlemlerine İlişkin Yeni Düzenlemeler

09.08.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile finansal kiralama işlemlerini ilgilendiren önemli düzenlemeler…

Devamını Oku
galat-i-meshur-altinla-ilgili-dogru-bildiginiz-yanlislar

Galat-ı Meşhur – Altınla İlgili Doğru Bildiğimiz Yanlışlar

Altın tarihin ilk çağlarından beri bir çeşit para birimi gibi kullanılmış ve değer saklama görevini yerine getirmiştir. Altın ayrıca, insanlığın geliştirdiği en mükemmel parasal…

Devamını Oku
turk-is-yasami-ve-alman-futbolu

Türk iş yaşamı ve Alman futbolu…

Kafamızı kurcalayıp duran, uğruna saatlerimizi ve ciddi miktarda paramızı harcadığımız ancak asla içinden çıkamadığımız üretkenlik ve başarı yollarını Alman futboluna indirgeyerek basitleştirelim… “Football is…

Devamını Oku